Kendinle kurduğun ilişki

Kaygı ve anlamlandırılamayan içsel huzursuzluk

Kaygının her zaman açıkça görülebilen bir nedeni olmayabilir. Kişi yaşamında görünürde ciddi bir problem olmadığı hâlde sürekli kötü bir şey olacakmış hissi yaşayabilir; geleceği kontrol etme ihtiyacı duyabilir, karar vermekte zorlanabilir veya zihnini susturamadığını hissedebilir.

Psikanalitik yaklaşım kaygıyı yalnızca azaltılması gereken bir belirti olarak değil, kişinin iç dünyasında yaşanan çatışmaların ve henüz anlamlandırılamayan deneyimlerin bir ifadesi olarak da ele alır.

Yalnızca “Kaygımı nasıl azaltabilirim?” değil, “Bu kaygı benim için ne ifade ediyor?” sorusuna da bakarız.

Panik atak ve kontrolü kaybetme korkusu

Panik atak, bedensel ve ruhsal olarak oldukça yoğun yaşanabilir. Kalp çarpıntısı, nefes almakta güçlük, baş dönmesi, kontrolü kaybetme veya ölecekmiş gibi hissetme kişiyi aynı deneyimi yeniden yaşamaktan korkar hâle getirebilir.

Psikanalitik çalışmada panik atak yalnızca bedensel belirtiler üzerinden değil; kişinin yaşamında hangi dönemlerde ortaya çıktığı, hangi duygularla ilişkili olabileceği ve kontrolü kaybetme deneyiminin kişi için ne ifade ettiği üzerinden ele alınır. Amaç paniği yalnızca dışarıdan kontrol etmek değil, ruhsal yaşam içerisindeki yerini anlamaktır.

Depresif duygulanım, boşluk hissi ve anlam kaybı

Depresif yaşantı yalnızca üzgün olmak anlamına gelmez. Bazen kişi hiçbir şey yapmak istemez, eskiden anlamlı gelen şeylerden uzaklaşır, kendisine karşı oldukça eleştirel hâle gelir ve yoğun suçluluk, değersizlik veya yetersizlik hissedebilir. Bazen ise belirgin bir üzüntüden çok boşluk hissi ön plandadır.

Psikanalitik psikoterapide depresif yaşantı; kişinin kayıpları, kendine yönelttiği eleştiriler, ilişkileri, beklentileri ve arzularıyla olan ilişkisi üzerinden ele alınır.

Hayatımda aslında bir problem yok ama hiçbir şey hissetmiyorum.

Kimlik, kendilik algısı ve “Ben kimim?” sorusu

Bazı kişiler psikoterapiye belirli bir belirti nedeniyle değil, kendileriyle ilgili daha derin ve tanımlanması zor bir huzursuzluk nedeniyle başvururlar. Özellikle yaşamın geçiş dönemlerinde kimlik, yön ve aidiyet soruları daha belirgin hâle gelebilir.

Psikanalitik çalışma bu sorulara hazır cevaplar vermek yerine, kişinin kendi cevabını oluşturabileceği bir düşünme alanı açmayı hedefler.

• Ben aslında ne istiyorum?
• Yaşadığım hayat gerçekten bana mı ait?
• Başkalarının beklentileri olmasa nasıl biri olurdum?
• Neden kendimi olduğum gibi kabul etmekte zorlanıyorum?

Tükenmişlik, başarı ve yetersizlik döngüsü

Tükenmişlik her zaman yalnızca fazla çalışmanın sonucu değildir. Bazı kişiler durmakta zorlanır, başarılı oldukları hâlde kendilerini yeterli hissetmez ve bir hedefe ulaştıklarında kısa sürede yeni bir hedef belirlerler. Dinlendiklerinde suçluluk duyabilir, üretmediklerinde kendilerini değersiz hissedebilirler.

Bu durumda yalnızca yaşam koşullarına değil, kişinin başarı, değer görme ve kendilik algısıyla kurduğu ilişkiye de bakmak gerekir.

Neden kendime hiçbir zaman yeterli gelemiyorum?